HdJ's topper van de maand: A beginning is a very delicate time!

De soundtrack van DUNE, de film.Ik was zwaar onder de indruk van de film, hoe je in een film zo'n dik boek kon verfilmen. En nog steeds vind ik deze 'DUNE'versie een bijzonder fraaie. Vwb speciale effecten kan de film niet tippen aan de latere versie, maar indrukwekkend genoeg.

Großsteingräber Deymann 14A - 14D

 Een groep van 4 hunebedden dicht bij elkaar: Deymann 1 t/m 4. Ze worden zo genoemd omdat 'Deymanns Mühle' in de directe omgeving ligt. De officiele naam is 'Sprockhoff 848 - 851'.

Ze zijn gebouwd tussen 3500 en 2800 voor Chr.

Foto's vind je in de onderstaande diavoorstelling (eigen opnames).

Zie ook Google Maps. en Wikipdia

Großsteingrab 18D, Börger, Emsland

Großsteingräber bei Deymanns Mühle (Station 14a-d)

 In bewerking

Lacrymaria olor: Tränentierchen, Schwanenhalstierchen

 Al enige tijd was ik op zoek naar deze diertjes, tevergeefs. En zomaar ineens waren ze er, in in mijn eigen vijver!

Großsteingrab Sprockhoff 818

 

Großsteingrab Sprockhoff 818

 

Dit Großsteingrab is te vinden in Börger, 'Am Sonnenhügel", dat is midden in een woonwijk in Sögel.  Je kunt het bekijken.

Sprockhof 903 - Großsteingrab Dreihauser Steine

 

De Upstalsboom

Met Upstalsboom werd in de middeleeuwen een paal of markering van hout (boom) bedoeld in een een omheind stuk land (upstal). Daar werden bijeenkomsten gehouden. Volgens een overlevering uit de 16e eeuw bevond zich op deze plek de Upstalsboom waar afgevaardigden van de vrije Friese landen tussen Lauwers of Zuiderzee (NL) en Unterweser, bijeenkwamen om te spreken over de gezamenlijke verdediging. De Friezen vormden met o.a. dit doel in de middeleeuwen een bond van de zogenaamde Zeven Seelande. Deze bond trad voor het eerst op in het midden van de 12e eeuw en voor het laatst in 1361. De Upstalsboom werd ook na de middeleeuwen een symbool van de Friese vrijheid en eenheid. 

Big Bang

Hoe het universum ontstond weet ik niet. Of er daarvoor of tijdens ook tijd was,  weet ik ook niet. Ik blijf graag op de hoogte, dus ik heb allerlei theorieën voorbij zien komen. De Big Bang, tegenwoordig het uitgangspunt. Of daar tijd bij speelde of niet weet ik ook niet. Dus, of er een daarvoor of daarna was weet ik ook niet. En dan de relatie tot God. Is God mee geschapen met het Universum,anders gezegd, is Het een Universum God? Maar als er meerdere universa zijn, is Het dan een PanUniversum God? Ik weet het niet, een Universum God lijkt mij machtig genoeg. Maar dat er een God is, is ook niet te bewijzen. Daar zijn vroeger wel pogingen gedaan, maar die waren niet allemaal even overtuigend. We moeten het dus hebben van een aanname, een AXIOMA. Een  axioma is een niet bewezen maar als grondslag aanvaarde bewering. Om eens een axioma te noemen: nul is een natuurlijk getal, elk natuurlijk getal heeft een opvolger, zelf is nul niet de opvolger van enig natuurlijk getal.  Zo is God ook een axioma: God is diegene die niet geschapen is. Wat God precies is zullen we nooit weten, God is ver buiten ons begrip. Maar we kunnen Het wel ervaren!

Steinkreis

De steencirkel bestaat uit een binnenste en een buitenste cirkel van afzonderlijke granieten rotsen. In het midden staat een tafelvormige rots, het altaar. Vanaf de weg leiden twee paden naar de cirkel. Aan de linkerkant in de buitenste cirkel bevindt zich de grot.

 

Het begon in het jaar 2000, toen pastoor Matthäus een grote steen ontdekte die in Klöwer in Werpeloh lag. Hij beschouwde deze steen als een prehistorisch altaar dat ooit terzijde was geschoven omdat het de landbouw in de weg stond. Pater Matthäus was van mening dat de oorspronkelijke plaats van het altaar op "De hooge Klinken" geweest was. Hoewel "De hoge Klinken" slechts 45 meter hoog is, heeft men op deze plaats vanwege het prachtige panoramische uitzicht het gevoel op het hoogste punt van de Hümmling te staan.

In de middeleeuwen probeerde men aan de hand van in de aarde of in zand gemarkeerde punten de toekomst te voorspellen. Het altaar staat nu in het midden van een cirkel met de afzonderlijke rotsen als symbool van de zonnewende (zomer- en winterzonnewende). De stenencirkel kan ook als symbool van het universum worden gezien.

In een van de granieten stenen is met veel moeite een grot uitgehouwen, die met amethisten (paarse edelstenen) is versierd. Deze grot moet later een Zwarte Madonna herbergen. Het beeld van de Madonna is een vondst uit een afgebroken huis in Assisi."

De Steinkreis staat vanaf de weg met een bord aangegeven. De hele regio is militair oefenterrein, er wordt met tanks en zware kanonnen geschoten. Het terrein van de Steinkreis is dus regelmatig afgesloten, het is niet altijd duidelijk wanneer dat is. Soms weet de VVV in Sögel het, maar ook niet altijd, zo heb ik gemerkt.

Lokatie Google Maps: KLIK HIER

 

 

Kirchborgum

De hervormde kerk van Kirchborgum ligt zo dicht tegen de NL grens. Er is meerdere keren een kerk gebouwd omdat de oude door het Emswater zwaar beschadigd was. Zie ook https://nl.wikipedia.org/wiki/Kirchborgum

 

Het Ems-Hase kanaal

Na de overwinning op Napoleon in 1815 werd het nieuwe Koninkrijk Hannover gecreëerd. Er werd meteen een verdrag met Pruisen gesloten waarin het Koninkrijk verplicht was om de Ems bevaarbaar te maken vanaf het pruisische Münsterland tot aan Emden. In de loop van 20 jaar besteedde het koninkrijk 1 miljoen Taler vooral aan het graven van het Ems-Hase-kanaal, ook wel het ‘Hanekenkanaal’ genoemd. Het begon ten zuiden van Lingen en monde 25 km verderop bij Meppen via de Koppelschleuse uit in de Hase, die weer uitkwam in de Ems. Het kanaal is vrijwel niet gebruikt, er is ook weinig van het kanaal overgebleven. Het al heel snel vervangen door het  Dortmund-Ems-Kanal, dat in 1899 werd geopend door Kaiser Wilhelm II. De sluis die je hieronder ziet is één van de schaarse restanten van het Ems-Hasekanaal. Leuk om eens te bekijken. Naast de sluis staat het archeologisch museum van Emsland, kun je mooi even meepallen. Meer informatie over het Koninkrijk Hannover vind je HIER

Dit jaar bestaat het Dortmund-Ems-Kanal 125 jaren. Voor de liefhebber: langs het kanaal / de rivier loopt een jaagpad dat uitstekend geschikt is voor wandelen of fietsen. Grotendeels verhard.

Ook in het Emsland neemt de vergrijzing toe en daarmee ook het aantal hulpvragen. De Samtgemeinde Dörpen brengt nu in kaart wat er allemaal aan vrijwilligerswerk wordt gedaan (Ehrenamtlich). Wie doet wat en waar en eventueel namens welke organisatie? Namens de Emaüs Gemeinde was ik er bij. Leuk om te doen, geweldig voor de integratie!

Rooms Katholieke Kerken

St. Michaelkerk, Harlingen

Ziehier de Sint Michaelkerk in Harlingen. Het is een erg mooie kerk. Ik was aangenaam verrast dat hij open was. Een wereld van verschil met de gemiddelde protestantse kerk.

Gereformeerde kerken in Nederland waren in mijn jeugd ongelofelijk saai. Dat was met opzet. Alle aandacht moest uitgaan naar de preek, er mocht niets zijn dat de aandacht daarvan kon afleiden. Geen bloemetje, geen schilderijtje, geen mooi venstertje, niets. Als kind werd je dan ook een genie in het vinden van dingetjes die je aandacht konden afleiden. Zo bleek het papier waarin pepermuntjes verpakt waren uitstekend friemel geschikt. Het zilverpapier plakte perfect op de kerkbank, maar ook op het papier in de Bijbel. Met kleine stukjes papier kon je eindeloos friemelen. De preek, daar luisterde ik niet naar, de andere jeugd ook niet, dat ging over ons heen. Omdat ‘onze kerk’ een eigen school had, werd dat gemis wel goed gemaakt. Behalve het verplichte onderwijs (dat was zonder meer goed) werd er extra aandacht gegeven aan Bijbelverhalen, kerkgeschiedenis, waarom onze kerk de enige ware was. Kortom, we werden goed gekneed in de ware leer. Een kerk die bijzondere aandacht kreeg was de Rooms Katholieke kerk. Die zat absoluut helemaal fout, de details laat ik hier achterwege. We hadden een serie schoolplaten voor geschiedenisles. Eén  daarvan was een afbeelding van 'flagellanten', monniken die zichzelf als boetedoening met de zweep sloegen. Wat hebben we gelachen om die achterlijke Katholieken! 

Met het ouder worden leerde ik ook de beperkingen in ‘eigen kring‘ zien, dat was uiteindelijk ook de reden dat ik deze kerk verlaten heb. Maar niet kerkelijk is ook niet ideaal, voor mij niet in ieder geval. Ik kreeg contact met een katholieke priester en zat voor het eerst in een katholieke kerk. 

Het was er stil. Het rook een beetje zoals een kerk hoort te ruiken. De Gebrandschilderde ramen met bekende thema’s, beelden en bogen. Vrijwel alle thematiek herkende ik uit mijn gereformeerde opvoeding. Vanaf die tijd ben ik een gretig bezoeker van katholieke kerken geworden. Ze zijn stil, nodigen uit tot meditatie... en zijn in Nederland vrijwel altijd op slot en door de week mag je er niet naar binnen! Net als alle andere kerken! In protestantse kerken is in de meeste gevallen sowieso niets te zien, dus daar kan ik het mij voorstellen, zie ook de intro van dit schrijven. Maar waarom onthoudt men deze prachtige meditatieve ruimten aan de naar stilte hunkerende burger?

In Duitsland is zulks niet het geval. Alle katholieke kerken zijn de hele dag open. In grote steden en kleine dorpen. Er is wel verschil tussen de verschillende Katholieke kerken, namelijk:  hoe nieuwer ze zijn, hoe saaier ze worden. Niet zo saai als een gereformeerde kerk, maar toch.

Het verkillen van kerkgebouwen door de Reformatie is naar mijn mening een grote fout geweest. In een gewijde ruimte opent de geest zich en wordt ontvankelijk.

Dinsdag 31 oktober is het Reformationstag. In Aschendorf wordt dat herdacht met een oecumenische Gottesdienst in Aschendorf, in de Katholieke kerk. Toeval?

Steenmarters

 Al heel lang vond ik rondom het huis de typische steenmarter drolletjes. Maar verder geen last. Totdat ze in de ochtend herrie op zolder begonnen te maken, ik een dode rat in mijn schuur aantrof en een slordig aangevreten duif, die overigens al een doordringende geur verspreide. Toch maar een expert geraadpleegd die nuttige tips had. De essentie: afsluiten van mogelijke ingangen en een geurgrens aanleggen. De beesten hebben bepaalde geurtjes waar ze niet van houden. Om te beginnen: hertshoornolie, 5 ml in 500 ml water. Een doordringende rook-achtige geur waar ze niet van houden. Regelmatig sprayen (ook bij de wielen van je auto). Bij een grote tuinwinkel in Dörpen (Dld) kocht ik een blik met sterk geurende olie. In een jampot met een deksel met gaten erin, in de garage zetten. Stinkt rookachtig, lijkt effectief. Ik heb ze tot nu toe niet weer gezien. En goed rondkijken. Er zijn altijd gaten die de steenmarters wel zien en die voor jou een blinde vlek zijn.

 

Begraafplaats Bockhorst-Esterwegen

 

Emslandlager: Begräbnisstätte Esterwegen/Bockhorst 

Een groot deel van de in de kampen overleden gevangenen werden begraven in de diverse Lagerfriedhöfe. Als je langs het Küstenkanal richting Esterwegen rijdt, heb je voordat de weg naar links over het kanaal gaat, aan je rechterhand een parkeerplaatsje voor het Friedhof. Dat staat aangegeven, maar pas op, je rijdt er zó voorbij!

Het is een indrukwekkende, trieste plek. Voor elk Emslandlager staat er een gedenksteen, zie de foto.

 

Tekst bij de ingang:

Hier rusten 1315 overledenen uit de gevangenkampen Börgermoor, Aschendorfermoor, Brual-Rhede, Walchum, Neusustrum, Oberlangen en Esterwegen, die om politieke redenen en vanwege strafbare feiten in de tijd van het nationaal-socialisme zijn veroordeeld voor strafbare en militaire misdrijven . Deze begraafplaats werd in 1933 aangelegd als begraafplaats voor de overleden politieke gevangenen van de concentratiekampen Börgermoor, Neusustrum enEsterwegen. Nadat de gevangenkampen waren opgezet, waarbij de concentratiekampen als gevangenkampen werden overgenomen, werden hier de overleden gevangenen begraven. Onder hen waren 1943. 44 ook talrijke verzetsstrijders uit België en Frankrijk die in 1947/48 door de geallieerde herbegrafenisdiensten werden opgegraven en naar huis werden gebracht. De dodenlijsten zijn in de naoorlogse jaren verloren gegaan, maar de namen van de overledenen zijn bekend uit de overlijdensboekaantekeningen op de burgerlijke stand.

 

Hieronder een uitgebreid foto verslag. Gebruik de witte pijltjes.

Coördinaten 53.013961, 7.570822 (klik voor overzicht Google Maps)

 

Luthers Theologie in ihren Grundzügen

Dit boek kreeg ik ooit van mijn pastor. Het boek is uit 1950, Zweite Auflage. Ik ben vol goede moed begonnen. Theologie (zoals ik dat zie) is een soort hobby van me geworden. Luther werd toch wel vreselijk gekweld door geloofsonzekerheid. Hij was vast overtuigd dat de Bijbel het Woord van God was. Een bepaald interpretatie maakte hem weer vrij.

De tekst van het boek is 'jaren 40 duits'. Dat is op zich geen bezwaar, maar de inhoud is vermoeiend. Ik geef hier mijn laatste aantekeningen weer:

'De sterke nadruk op de Bijbel als kerkelijke authoriteit is niet alleen Luthers, maar ook Ockamistisch. Wat God wil, valt niet meer samen met wat de kerk wil. Ze is van de Waarheid afgedwaald. Ik stop er voorlopig mee. Luther heeft heel wat in beweging gezet.

Wordt vervolgd.

Dexterius de Wijze ...

Vandaag vond ik een tekeningetje terug, gemaakt tijdens een symposium. Ik was toen bezig om een gefingeerde wijze te creëren, iemand die een nieuwe religie zou stichten en waarmee ik me kon vereenzelvigen. Zijn naam werd Dexterius. Ik kwam op die naam vanwege (1) het boek 'De linkerhand van het Duister - Ursula LeGuin' De titel slaat op een uitspraak in het boek: "De linkerhand van het duister en de rechterhand van het licht" en (2) vanwege de kleuter geleerde uit de tekenfilmserie 'Dexters Laboratory'. Dexterius dus. Het werd desondanks een wat goedkope heilige, een knorrige figuur die veel pseudowijsheden genereerde en dat in Oud Nederlandsch deed zodat het zwaarder klonk. Maar hij was wel aardig.
In dit tekeningetje zit de heilige Dexterius even buiten Roodeschool in een sloot wal, slechts gekleed in een eenvoudige pij met kap (Ik had me net aangesloten bij de Franciscanen, vandaar). Het is nieuwjaar, het vuurwerk verlicht de hemel. En hij (zielig) zit buiten in de vrieskou van het besneeuwde land en aanschouwt het vuurwerk. Op de schets zie je hem van achteren, tegen zijn kap aan, de opgerichte neus laat zien dat hij omhoog kijkt. Dexterius heeft de laatste tijd weinig visioenen gehad. Misschien moet ik daar eens wat aan doen!

Dit is een vroeg voorbeeld van 'Achtige Kunst'!

 

Een gelofte

Het aardige van wandelen is dat je soms volkomen onverwacht ‘juweeltjes’ tegenkomt. Dit kapelletje (‘Grotte’) is er zo één. Het verhaal erbij is als volgt: omdat het huwelijk van mevr Anna Buß geb. Franzen kinderloos bleef, adopteerde ze in aug 1882 de op 12-2-1882 geboren Wenzeslaus Thieke, zoon van Johann en Thekla Thieke geb Buß, Neudörpen.Tot groot verdriet van zijn adoptiefmoeder werd Wenzeslaus Thieke in 1914 als soldaat in de Eerste Wereldoorlog opgeroepen. Vanuit haar grote zorg legde ze een gelofte af aan de Moeder Gods: Als haar adoptief-zoon uit de oorlog zou terugkeren, zou ze een ‘Grotte’ voor de Moeder Gods bouwen.

Het gebed werd verhoord: de adoptief-zoon kwam terug uit de oorlog. En dus werd in 1919 de ‘Grotte’ door Wilhelm Kruth, Marktstraße, gebouwd. Het ongeveer 1 meter grote beeld van de Moeder Gods werd in Trier gemaakt en per trein naar Dörpen vervoerd. In aan-wezigheid van familie, buren en bekenden werd het beeld geplaatst en ingezegend. Daarna werd het nog wat verplaatst geloof ik, het staat nu in het plantsoen van Dörpen, zo’n 100 meter achter de RK kerk.
 

Degene die het bordje dat erbij staat wil lezen, moet het zelf schoonpoetsen.
 

Stenostomum unicolor

Eigen opname. Voor meer informatie over deze platworm:

Zie HIER.